فرورفتگی بینی بعد از عمل یکی از مشکلات نسبی و گاه نگران کننده در دورهی نقاهت بعد از جراحی بینی است. این عارضه معمولاً به صورت تو رفتگی یا گودی موضعی در قسمت هایی از بینی ظاهر می شود و می تواند بر ظاهر و در برخی موارد بر عملکرد بینی تأثیر بگذارد. این فرورفتگی ها ممکن است در تیغه بینی ، کناره های بینی ، پشت بینی ، نوک بینی یا ناحیه اطراف سوراخ های بینی دیده شوند. در مقاله حاضر ، به بررسی دلایل ایجاد این عارضه و راهکارهای پیگیری و درمان می پردازیم.
علت فرورفتگی بینی بعد از عمل
- برداشت بیش از حد غضروف یا استخوان : در حین عمل اگر غضروف یا استخوان بینی بیش از حد تراشیده شود ، ممکن است ساختار نگهدارنده بینی ضعیف شده و فرورفتگی غضروف بینی ایجاد شود.
- تحلیل غضروف یا جذب بافت پیوندی : در برخی بیماران ، غضروف پیوندی (مثلاً از تیغه بینی یا گوش) پس از عمل جذب می شود یا تحلیل می رود و موجب تورفتگی بینی در قسمت پیوند زده شده می شود.
- تشکیل بافت اسکار و چسبندگی داخلی : اگر بافت ترمیمی به درستی شکل نگیرد ، ممکن است چسبندگی و کشش داخلی پوست رخ دهد که به صورت فرورفتگی سطحی یا عمقی بینی خود را نشان می دهد.
- ضربه یا فشار به بینی در دوران نقاهت : خوابیدن به شکم ، فشرده شدن بینی با ماسک یا حتی وارد شدن ضربه به بینی به صورت جزئی می تواند باعث جابجایی غضروف و در نتیجه گودی موضعی و فرورفتگی بینی بعد از عمل شود.
- خون رسانی ناکافی و نکروز پوستی : در برخی موارد نادر ، اگر خون رسانی به بافت پوست قطع شود ، نکروز بافتی ایجاد می شود که ممکن است فرورفتگی پوستی دائمی در بینی بر جای بگذارد.
علت فرورفتگی کنار بینی بعد از عمل
طبق گفته بهترین جراح بینی یزد ، دکتر محمدعلی آقایی ، تو رفتگی یا گودی کنار سوراخ بینی معمولاً به دلیل برداشت یا جا به جایی غضروف های جانبی (Lower Lateral Cartilages) در حین جراحی اتفاق می افتد. این مشکل ممکن است باعث بد شکلی سوراخ بینی یا اختلال در تنفس شود و در صورت شدید بودن ، نیاز به جراحی ترمیمی دارد.
| محل های شایع فرورفتگی بینی بعد از عمل | |
|---|---|
| ناحیه | شرح |
| فرورفتگی تیغه بینی (Columella) | معمولاً ناشی از ضعف ساختار بین سوراخ های بینی |
| فرو رفتگی پشت بینی (Dorsum) | بیشتر در افرادی که قوز بینی داشته اند و تراش زیادی انجام شده است. |
| فرورفتگی کنار سوراخ بینی (Alae) | ممکن است به دلیل ضعف یا جابجایی غضروف کناری باشد. |
| تو رفتگی نوک بینی | ناشی از جذب غضروف یا ضعف ساختار در بینی های غضروفی |
| ناهمواری یا گودی روی استخوان بینی | معمولاً مربوط به تراش نامتقارن استخوان بینی است |
فرورفتگی پل بینی بعد از عمل
فرورفتگی پل بینی (Dorsal Depression) زمانی ایجاد می شود که در حین عمل ، استخوان بینی بیش از حد تراشیده یا ناهموار برداشته شده باشد. این حالت در بینی های استخوانی بیشتر دیده می شود و معمولاً نیاز به تزریق ژل یا گرافت غضروفی برای ترمیم دارد.
فرورفتگی یک طرف بینی بعد از عمل
این نوع فرورفتگی بینی بعد از عمل معمولاً نشانه عدم تقارن در تراش غضروف یا استخوان ، یا جذب یک طرفه گرافت است. در برخی موارد به دلیل ضربه به یک طرف بینی در دوران نقاهت نیز ایجاد می شود. بسته به شدت آن ، از تزریق ژل یا عمل ترمیمی استفاده می شود.
فرورفتگی نوک بینی بعد از عمل
این مشکل معمولاً ناشی از برداشت زیاد غضروف های نوک بینی (tip cartilages) یا جذب گرافت تقویتی است. تورفتگی نوک بینی می تواند ظاهر بینی را افتاده یا ناقص جلوه دهد و گاهی باعث کاهش حمایت پره های بینی در هنگام تنفس می شود. درمان قطعی معمولاً جراحی ترمیمی با پیوند غضروف است.
فرورفتگی بالای نوک بینی بعد از عمل
فرورفتگی بین نوک بینی و پل بینی (منطقه سوپراتیپ) اگر زیاد باشد ، ظاهر بینی را بد فرم و شکسته نشان می دهد. علت آن می تواند ضعف حمایت غضروفی یا برداشتن زیاد قوز بینی باشد. در موارد خفیف با تزریق ژل و در موارد شدید با گرافت غضروفی اصلاح می شود.
مدت ماندگاری فرورفتگی بینی بعد از عمل
- فرورفتگی های خفیف ممکن است موقتی باشند و در طول ۳ تا ۶ ماه به مرور از بین بروند.
- فرورفتگی های متوسط تا شدید که پس از ۱۲ ماه باقی بمانند ، اغلب دائمی هستند و نیاز به اصلاح دارند.
- در پوست های نازک یا بینی استخوانی ، فرورفتگی ها واضح تر دیده می شوند.
درمان فرورفتگی بینی بعد از عمل
🔻درمان غیر جراحی (در موارد خفیف)
🟣 تزریق فیلر (ژل) : برای تورفتگی سطحی و محدود ، استفاده از فیلر هیالورونیک اسید توسط پزشک متخصص می تواند تا حدی ظاهر را بهبود دهد.
🟣 ماساژ و چسب بینی : در مواردی که فرورفتگی بینی بعد از عمل ناشی از چسبندگی یا تجمع بافت نرم باشد ، ماساژ ملایم و چسب زدن صحیح با تأیید جراح می تواند کمک کننده باشد.
🟣 لیزر یا میکرونیدلینگ (در موارد خاص) : برای اصلاح ناهمواری های سطحی پوست بینی ممکن است از روش های ترمیمی پوستی کمک گرفته شود.
🔻درمان جراحی (در موارد متوسط تا شدید)
🔵 پیوند غضروف (Cartilage Grafting) : جراح از غضروف گوش ، دنده یا تیغه بینی استفاده می کند و آن را در ناحیه فرورفته قرار می دهد تا ساختار تقویت شود.
🔵 رینوپلاستی ترمیمی (Revision Rhinoplasty) : در صورتی که فرورفتگی بینی بعد از عمل عمیق یا با کجی بینی همراه باشد ، جراحی اصلاحی با بیهوشی عمومی انجام می شود.
🔵 آمپول فرورفتگی بینی بعد از عمل زیبایی : منظور از “آمپول” معمولاً تزریق فیلر یا ژل هیالورونیک اسید است که در فرورفتگی های سطحی یا موضعی بینی به کار می رود. این روش یک درمان موقت و غیر جراحی برای اصلاح ظاهر تو رفتگی بینی بعد از عمل است. انجام آن باید توسط پزشک متخصص انجام شود تا از خطر انسداد عروق یا نابینایی جلوگیری شود.
راه های پیشگیری از تورفتگی بینی پس از جراحی
- انتخاب جراح متخصص و با تجربه در عمل بینی
- رعایت کامل مراقبت های بعد از عمل از جمله چسب زدن صحیح ، پرهیز از ضربه و عدم خوابیدن روی صورت
- حضور در ویزیت های دوره ای جراحی برای بررسی ساختار و تورم
- خودداری از برداشتن زود هنگام چسب یا اسپلینت
